İşletim sistemleri teorisi ile ilgili yazmaya başladığım bu yazı dizisinin öncelikle içeriğinden bahsedip sonra genel olarak işletim sisteminin ne olduğuna değineceğiz. Çok fazla derine inmeden anlatacağım konular, genel bilgi sahibi olmak isteyenlerin işine yarayacaktır. Tabii ki daha ayrıntılı bilgi almak isteyenlere Andrew S. Tanenbaum’un “Modern Operating Systems” kitabını edinmelerini öneririm.

Başlıklar:

• İşlem Yönetimi
• Ana Bellek Yönetimi
• Dosya Yönetimi
• Girdi/Çıktı Yönetimi
• İkincil Bellek Yönetimi
• Ağ

İşletim Sistemi Nedir?

İşletim Sistemi (İS) gerçekleşen olayları düzenleyen ve yöneten, bilgisayarın kaynaklarını uygulamalara dağıtan, kullanıcı ve donanım arasında bir arayüzdür. İS bilgisayarda çalışan uygulamalar için ev sahipliği görevini üstlenir. Bu görevin bir parçası olarak programların  donanımla ilgili işlemlerini yürütür. Böylece programcı donanım ile ilgilenmeden, donanım bağımsız uygulamalar yazabilir. Bu sayede farklı bilgisayarlarda aynı işletim sistemi çalıştığı müddetçe aynı uygulama da çalışabilir. Nerdeyse her bilgisayar, robotlar, beyaz eşyalar, dvd playerlar, mp3 playerlar birer işletim sistemi sayesinde işlemlerini yürütürler.

İşletim sistemleri, uygulama yazılımlarına ve kullanıcılara bir takım hizmetler sunarlar. Uygulamalar bu hizmetlere API (Application Programming Interfaces, uygulama geliştirme arayüzü) ve System Call (Sistem çağrısı) ile ulaşırlar. Bu yöntemle uygulama almak istediği hizmeti ve parametrelerini işletim sistemine gönderir ve cevabı bekler. Burada gerçekleşen işlemler programcıyı ilgilendirmez. Daha sonra işletim sistemi, verilen hizmeti tamamlayıp sonucunu uygulama programına gönderir.

Kullanıcılar işletim sistemleri ile birden fazla şekilde etkileşim içinde bulunabilirler. Bu etkileşim CLI (Command Line Interface, komut satırı arayüzü) veya GUI (Graphical User Interface, grafiksel kullanıcı arayüzü) olabilir. Kullanıcı arayüzü genelde ufak ve masaüstü sistemler için geliştirilmiş işletim sistemlerinde işletim sisteminin bir parçasıyken, Unix gibi geniş ölçekli, çok kullanıcılı işletim sistemlerinde işletim sisteminin üstünde çalışan bir uygulamadır (kurulum aşamasından önce işletim sistemine paket olarak dahil edilmesi bu gerçeği değiştirmez.).

Gelecek Bölüm:

• İşlem Nedir?
• Zamanlayıcı Nedir?