İşlem (Proccess) Nedir?

İşlem bir uygulamanın çalışmakta olan (aktif olan) durumuna verilen isimdir.  Bir işlem tarafından tutulan özellikler aşağıdakilerdir.

• Donanım durumu
• bellek durumu ve adresleri
• işlemci
• ilerleme durumu

İşlemlerle çalışmak

• kaynak paylaştırma (mantıksal (dosyalar) ve fiziksel (bellek, işlemci vs))
• hesaplamaların hızlanması (paralel programlamanın avantajlarının kullanımı)
• güvenliğin artması

gibi özellikler sağlar.

Bir İşlemin Durumları:

• Yeni: İşlemin henuz yeni oluşturulduğu durumdur.
• Çalışıyor: işlemi oluşturan kodların çalıştırıldığı durumdur. Bu durumdaki işlem işlemcide tutulur.
• Bekliyor: Bir olay veya girdi/çıktı işlemi için işlemin beklediği durumdur.
• Hazır: Bir işlem için gereken tüm kaynakların ayrıldığı, işlemcide çalıştırılması için işlemin beklediği durumdur.
• Sonlandırıldı: İşlemin bittiği durumdur.

PCB (Process Control Block, İşlem Kontrol Bloğu):

Her bir işlem ile ilgili bilgi içeren veri yapısıdır. İçerdiği bilgiler şunlardır:

• PC (Program Counter, programın çalışması sırasında çalışmanın hangi aşamada olduğunu saklar.)
• Bellek yönetim bilgileri
• Kullanılan Zaman
• İşlem Numarası
• Girdi/Çıktı durumu
• Zamanlayıcı verileri, öncelik
• İşlem Durumu (bekliyor, çalışıyor vs)

Zamanlama (Scheduling):

Zamanlayıcının görevi aktif çalışan bir işlemi, işlemciden alıp yerine başka bir işlem atamaktır. Bu işleme Context Switching (CS) denir. CS yapılırken önceki işleme ait PCB alınıp belleğe yazılır ve yeni işlemin PCB’si işlemciye gönderilir.

Zamanlayıcı Kuyrukları:

Zamanlayıcı yapısında iki adet kuyruk vardır. Bunlardan bir tanesi Hazır kuyruğu, diğeri ise girdi/çıktı kuyruğudur. Hazır kuyruğunda işlemciye gönderilecek, kaynak tahsis edilmiş işlemler beklerken, girdi/çıktı kuyruğunda işlemcide çalışmış ancak bir kaynağa erişmesi gereken ve henuz kaynak tahsil edilmemiş işlemler beklerler. Bu listeler tekli bağlı liste olabileceği gibi çiftli bağlı liste de olabilir.

Gelecek Bölüm:

• Zamanlayıcı (Devam)
• İşlemleri Zamanlama
• İşlemler Arası İletişim